EXIF چیست؟
EXIF مخفف عبارت Exchangeable Image File Format است و هر بار که عکسی با گوشی یا دوربین دیجیتال خود می‌گیرید فایلی روی دستگاه شما ذخیره می‌شود. علاوه بر ذخیره شدن عکس، اطلاعاتی راجع به آن عکس نیز ذخیره می‌شود. این اطلاعات شامل تاریخ، ساعت، تنظیمات دوربین و اطلاعات دیگر است.
اگر از دوربینی استفاده می‌کنید که قابلیت مکان دهی (GPS) داشته باشد، اطلاعات مکان گرفته شدن عکس نیز ذخیره می‌شود.
چگونه این اطلاعات را حذف کنیم؟
در اصل شما نمی‌توانید جلوی ذخیره شدن این اطلاعات را بگیرید اما می‌توانید آن‌ها را حذف کنید. اما در مورد اطلاعات مکان عکاسی می‌توانید کاری کنید که این اطلاعات ذخیره نشود.
ویندوز: روی عکسی که می‌خواهید اطلاعات آن را ببینید کلیک راست کرده و گزینه Properties کلیک کنید. اگر به بخش Details بروید اطلاعات عکس را خواهید دید. برای پاک کردن این اطلاعات باید در پایین صفحه روی لینک Remove Properties and Personal Information کلیک کنید.
مک: پاک کردن این اطلاعات در مک به سادگی ویندوز نیست و باید از یک اپلیکیشن برای این کار استفاده کنید. با این حال می‌توانید مکان را در حالت Preview پاک کنید. عکس را باز کنید، به آدرس Tools -> Show Inspector بروید و بخش GPS را انتخاب کنید. حالا دکمه Remove Location را در پایین بزنید.
هنوز اطلاعات فراوانی درباره عکس وجود دارد که باقی مانده‌اند. با استفاده از اپلیکیشن ImageOptim می‌توانید تمام این اطلاعات را پاک کنید. به محض اینکه عکس را در این اپلیکیشن بریزید، اطلاعات آن حذف خواهد شد و نسخه جدید بدون اطلاعات جای نسخه قدیمی را می‌گیرد.
EXIF چیست و چه اطلاعاتی در عکس ذخیره می‌کند؟
EXIF کوتاه‌شده اصطلاحی برای قالبی از اطلاعات فنی است که می‌تواند همراه فایل عکس دیجیتال ذخیره شود. دوربین یا گوشی هنگام ثبت تصویر ممکن است جزئیاتی مانند مدل دستگاه و بخشی از تنظیمات عکاسی را در فراداده فایل بنویسد. این اطلاعات در خود صحنه دیده نمی‌شوند، اما برنامه‌های مدیریت عکس می‌توانند آن‌ها را نمایش دهند و برای مرتب‌سازی یا یادگیری عکاسی به کار ببرند. مقدار و نوع اطلاعات به دستگاه، تنظیمات و شیوه ذخیره یا ویرایش فایل بستگی دارد؛ بنابراین همه عکس‌ها فهرست یکسانی ندارند.
چه چیزهایی در داده‌های EXIF دیده می‌شود؟
بسته به دستگاه، EXIF ممکن است نام سازنده و مدل دوربین، تاریخ و زمان ثبت، اندازه تصویر، فاصله کانونی، حساسیت ISO، سرعت شاتر، دیافراگم و وضعیت فلاش را دربرگیرد. بعضی دستگاه‌ها یا برنامه‌ها می‌توانند مختصات مکانی را نیز ثبت کنند، اگر قابلیت مکان‌یابی فعال بوده باشد. این داده‌ها کمک می‌کنند بفهمید عکس با چه تنظیماتی گرفته شده یا تصویرها را براساس تاریخ و دستگاه مرتب کنید. نبودن یک فیلد الزاماً به معنی خرابی عکس نیست؛ ممکن است دوربین آن را ذخیره نکرده باشد یا برنامه‌ای هنگام ویرایش یا بارگذاری آن را حذف کرده باشد. Adobe نیز در مستندات Lightroom فیلدهایی مانند تاریخ ثبت و ISO را از فراداده EXIF معرفی می‌کند.
چطور اطلاعات EXIF را مشاهده کنیم؟
در بسیاری از گوشی‌ها، با بازکردن عکس و انتخاب بخش اطلاعات یا جزئیات می‌توان بخشی از مشخصات را دید. در رایانه نیز ویژگی‌های فایل یا نرم‌افزار مدیریت تصویر می‌تواند زمان ثبت، ابعاد و بعضی تنظیمات را نشان دهد. نام منوها میان سیستم‌عامل‌ها و برنامه‌ها متفاوت است. اگر عکس ویرایش شده باشد، ممکن است داده‌ها در محل دیگری ذخیره شوند یا بخشی از EXIF دیگر در دسترس نباشد. برای مقایسه تنظیمات دو عکس، مطمئن شوید فایل‌ها نسخه اصلی یا نسخه‌هایی هستند که اطلاعاتشان حفظ شده است. اطلاعات نمایش‌داده‌شده را تفسیر کنید: مثلا فاصله کانونی به‌تنهایی نمی‌گوید کادر نهایی چگونه به نظر می‌رسد، چون اندازه حسگر و برش تصویر هم نقش دارند.
EXIF با خود تصویر یکی نیست
EXIF فراداده‌ای درباره فایل است، نه جایگزین پیکسل‌های عکس. وجود داده‌های کامل کیفیت تصویر را تضمین نمی‌کند و نبود آن‌ها هم باعث نمی‌شود خود تصویر بی‌کیفیت شود. برای چاپ، وضوح، اندازه پیکسلی، فوکوس، فشرده‌سازی و کادر اهمیت دارند. اگر عکس را در برنامه‌ای ذخیره یا از پیام‌رسانی دریافت کنید، ممکن است ابعاد تصویر کاهش یابد یا اطلاعات فنی آن حذف شود. برای سفارش، نسخه اصلی عکس را نگه دارید و کیفیت را در اندازه واقعی بررسی کنید. مقاله راهنمای سایز فایل چاپی درباره ارتباط اندازه فایل و چاپ توضیح می‌دهد.
چرا اطلاعات مکانی و زمان را با دقت به اشتراک بگذاریم؟
در صورتی که عکس با مختصات مکانی ذخیره شده باشد، فراداده ممکن است مکان ثبت را آشکار کند. این موضوع برای دسته‌بندی شخصی کاربرد دارد، اما هنگام انتشار عمومی می‌تواند محل خانه، مدرسه یا سفر را نشان دهد. قبل از ارسال عکس در فضای عمومی، تنظیمات حریم خصوصی پلتفرم و گزینه حذف مکان را بررسی کنید. به خاطر داشته باشید بعضی سرویس‌ها اطلاعات را خودکار حذف می‌کنند و برخی دیگر ممکن است آن را حفظ کنند؛ رفتار آن‌ها یکسان نیست. اگر فایل شامل اطلاعات مکانی حساس است، پیش از انتشار آن را بررسی کنید و فقط داده‌هایی را به اشتراک بگذارید که با آن راحت هستید.
آیا ویرایش عکس EXIF را تغییر می‌دهد؟
برنامه‌های ویرایش می‌توانند بعضی مشخصات را حفظ کنند، تغییر دهند یا هنگام خروجی‌گرفتن حذف کنند. ممکن است تاریخ فایل با تاریخ ثبت عکس متفاوت شود یا نرم‌افزار نام خود را به فراداده اضافه کند. برای نگهداری نسخه مستند، فایل اصلی را جدا نگه دارید و نسخه ویرایش‌شده را با نام دیگری ذخیره کنید. اگر زمان یا موقعیت عکس برای آرشیو مهم است، پس از انتقال یا تبدیل فایل بررسی کنید که داده‌های لازم باقی مانده‌اند. در کار گروهی، تاریخ، نام پروژه و حقوق استفاده را در جای مناسب ثبت کنید؛ EXIF ابزار مناسبی برای همه توضیحات یا سوابق نیست.
EXIF برای یادگیری عکاسی
هنگام تمرین، مقایسه تنظیمات عکس‌های موفق می‌تواند راهی برای فهم انتخاب‌های فنی باشد. مثلا می‌توانید ببینید در چه شرایطی سرعت شاتر بیشتر یا ISO متفاوت بوده است؛ اما تنظیمی که در یک عکس جواب داده، لزوماً در نور و سوژه دیگر نتیجه یکسانی ندارد. از داده‌ها به‌عنوان سرنخ استفاده کنید و اثر نور، فاصله، حرکت سوژه و لنز را نیز ببینید. برای آشنایی با ابزارها و مهارت‌های مورد نیاز، مقالات اصطلاحات عکاسی و تجهیزات یک عکاس حرفه‌ای را مطالعه کنید.
نکات سریع
- EXIF اطلاعات همراه فایل است، نه خود تصویر.
- نوع داده ذخیره‌شده به دستگاه و برنامه وابسته است.
- در برخی عکس‌ها مختصات مکانی وجود دارد؛ پیش از انتشار بررسی کنید.
- فایل اصلی را برای حفظ اطلاعات و کیفیت نگه دارید.
- برای چاپ، وضوح و ابعاد پیکسلی را جدا از EXIF ارزیابی کنید.
شناخت EXIF به مرتب‌کردن عکس‌ها و فهم تنظیمات کمک می‌کند، به شرط آنکه داده‌های آن را سرنخ بدانیم و حریم خصوصی را در زمان اشتراک‌گذاری رعایت کنیم.
پیش از ارسال عکس، فراداده را بازبینی کنید
اگر می‌خواهید تصویری را عمومی منتشر کنید، بررسی کنید آیا فایل موقعیت مکانی یا زمان دقیقی دارد که نمی‌خواهید افشا شود. بعضی برنامه‌ها هنگام خروجی‌گرفتن امکان حذف بخشی از فراداده را می‌دهند، اما گزینه‌ها و رفتار هر سرویس متفاوت است؛ پس پس از ذخیره نسخه جدید، اطلاعات فایل را دوباره ببینید. نسخه اصلی را جداگانه نگه دارید تا تاریخ و تنظیمات لازم برای آرشیو از دست نرود. برای سفارش چاپ، معمولا خود پیکسل‌ها و کادر مهم‌تر از فراداده‌اند، بنابراین از فایل اصلی استفاده کنید و پیش‌نمایش را با دقت کنترل نمایید. می‌توانید فرایند را در راهنمای چاپ عکس آنلاین دنبال کنید.
